Wikipedia is voor veel mensen de eerste plek waar ze informatie zoeken. Of het nu gaat om een historische gebeurtenis, een beroemde persoon of een wetenschappelijk begrip: de online encyclopedie geeft snel een antwoord. Maar hoe werkt dit platform eigenlijk, wie schrijft er al die artikelen en hoe betrouwbaar is de informatie? Dat zijn vragen die veel mensen hebben, maar waarop niet iedereen een duidelijk antwoord kent.
Hoe wikipedia begon en wat het is
De online encyclopedie werd opgericht op 15 januari 2001 door Jimmy Wales en Larry Sanger. Het idee was simpel: een vrij toegankelijke verzameling van kennis, geschreven door gewone mensen over de hele wereld. De naam is een combinatie van het Hawaiiaanse woord “wiki”, wat “snel” betekent, en het woord “encyclopedie”. In het begin was het een klein project met weinig artikelen. Nu telt de Engelstalige versie meer dan zes miljoen artikelen. De Nederlandstalige versie heeft meer dan twee miljoen pagina’s. Samen met tientallen andere taalversies is het uitgegroeid tot een van de meest bezochte websites ter wereld.
Vrijwilligers schrijven en controleren alle inhoud
Een van de bijzonderste dingen aan dit platform is dat bijna alle inhoud geschreven wordt door vrijwilligers. Iedereen kan een artikel aanmaken of aanpassen. Daarvoor heb je geen speciale opleiding nodig. Wel gelden er strikte regels. Informatie moet kloppen en mag niet uit eigen onderzoek komen. Alles moet te controleren zijn via betrouwbare bronnen, zoals boeken, kranten of wetenschappelijke artikelen. Er zijn ook ervaren vrijwilligers die nieuwe aanpassingen in de gaten houden en fouten verwijderen. Dat systeem werkt verrassend goed, al glippen er soms onjuistheden doorheen. Grote fouten worden meestal snel ontdekt en gecorrigeerd.
Betrouwbaarheid en kritiek op de encyclopedie
Veel scholen en universiteiten raden studenten af om de encyclopedie als directe bron te gebruiken in werkstukken of scripties. Dat heeft te maken met het feit dat iedereen de inhoud kan aanpassen, ook mensen met verkeerde bedoelingen. Toch toonde onderzoek van het wetenschappelijke tijdschrift Nature al in 2005 aan dat de nauwkeurigheid van de Engelstalige versie op het gebied van wetenschap vergelijkbaar was met die van de bekende Encyclopaedia Britannica. Het platform wordt sindsdien steeds verder verbeterd. Voor een eerste oriëntatie op een onderwerp is het een uitstekend startpunt. De bronnen onderaan elk artikel kunnen daarna helpen om dieper in een thema te duiken.
Wikipedia en bekende personen zoals John de Bever
Een groot deel van de artikelen op de encyclopedie gaat over bekende mensen. Denk aan politici, wetenschappers, sporters en artiesten. Ook Nederlandse bekende personen hebben een eigen pagina. Volkszanger John de Bever heeft bijvoorbeeld een artikel op de Nederlandstalige versie. Daarin staat informatie over zijn carrière, zijn muziek en zijn persoonlijke leven. Hij trouwde op 10 april 2009 met zijn vriend en manager Kees Stevens. Zulke pagina’s worden regelmatig bijgewerkt als er iets nieuws in iemands leven gebeurt. Toch is het goed om te weten dat ook die pagina’s door vrijwilligers worden geschreven en soms verouderd kunnen zijn.
Veelgestelde vragen
Is wikipedia gratis te gebruiken?
Ja, de encyclopedie is volledig gratis. Je hoeft geen account aan te maken om artikelen te lezen. Het platform wordt gefinancierd door donaties van gebruikers en organisaties. Er staan geen advertenties op de site.
Kan iedereen zomaar een artikel aanpassen?
Bijna iedereen kan een aanpassing doen, maar het is niet zo vrijblijvend als het klinkt. Alle wijzigingen worden bijgehouden en kunnen worden teruggedraaid. Er zijn vrijwilligers die nieuwe aanpassingen controleren. Artikelen over gevoelige onderwerpen zijn soms extra beveiligd, waardoor alleen ervaren gebruikers ze kunnen bewerken.
In hoeveel talen bestaat de encyclopedie?
De encyclopedie bestaat in meer dan 300 talen. De Engelstalige versie is de grootste met meer dan zes miljoen artikelen. De Nederlandstalige versie is ook omvangrijk en bevat informatie over onderwerpen die specifiek voor Nederland en België relevant zijn.
Hoe weet je of informatie op een pagina klopt?
Onderaan elk artikel staan bronnen vermeld. Die kun je zelf opzoeken om te controleren of de informatie juist is. Als een bewering geen bron heeft, staat er een markering bij dat de informatie niet geverifieerd is. Het is altijd slim om meerdere bronnen te raadplegen als je zeker wilt weten dat iets klopt.