Zonnepanelen worden steeds populairder in Nederland. Steeds meer mensen leggen zonnecellen op hun dak om stroom op te wekken en hun energierekening te verlagen. Maar hoe werkt zo’n systeem nu precies? En wanneer levert het de meeste energie op? Er zijn een hoop vragen rondom zonne-energie, en lang niet iedereen weet de antwoorden. In deze blog geven we je een helder overzicht van alles wat je moet weten over het opwekken van stroom via de zon.
Hoe zonnepanelen stroom opwekken
Een zonnepaneel bestaat uit meerdere zonnecellen, gemaakt van silicium. Wanneer er licht op deze cellen valt, komen er elektronen vrij. Die beweging van elektronen zorgt voor stroom, ook wel gelijkstroom genoemd. Een omvormer zet die gelijkstroom om naar wisselstroom, de soort stroom die in huis wordt gebruikt. Hoe meer zonlicht er op de panelen valt, hoe meer stroom er wordt opgewekt. Bewolking vermindert de opbrengst, maar stopt die niet volledig. Zelfs op een bewolkte dag wekken de panelen nog altijd een deel van de mogelijke energie op, al is dat beduidend minder dan op een zonnige dag.
De beste tijden en maanden voor zonne-energie
Rond het middaguur, tussen 11.00 en 15.00 uur, staat de zon het hoogst aan de hemel. In dat tijdsvenster wekken zonnepanelen de meeste stroom op. De hoek waaronder het zonlicht de panelen raakt, is dan het gunstigst. Vroeg in de ochtend en laat in de middag is die hoek veel vlakker, waardoor de opbrengst een stuk lager ligt. Wat betreft de maanden geldt dat april, mei en juni doorgaans de beste resultaten geven. In die periode zijn de dagen lang, staat de zon hoog en is de temperatuur nog niet te hoog. Dat laatste klinkt misschien vreemd, maar te veel warmte verlaagt juist de opbrengst van zonnecellen. In de zomer zijn de dagen weliswaar lang, maar de hitte zorgt er soms voor dat de cellen minder goed presteren dan in het voorjaar.
Oriëntatie en hoek van het dak spelen een grote rol
Niet elk dak is even geschikt voor het plaatsen van zonnecellen. De oriëntatie van het dak heeft grote invloed op de hoeveelheid stroom die wordt opgewekt. Een dak dat op het zuiden is gericht, vangt het meeste zonlicht op en geeft daarmee de hoogste jaaropbrengst. Een oost of westgericht dak levert minder op, maar is zeker nog bruikbaar. Noord is de minst gunstige richting, al kan het bij een lage hellingshoek soms nog wel werken. Ook de dakhoek zelf telt mee. Een hellingshoek van rond de 35 graden wordt in Nederland als optimaal beschouwd. Bij een te steile of te vlakke hoek valt het zonlicht minder direct op de panelen, wat de opbrengst verlaagt. Wie een plat dak heeft, kan de panelen op een frame plaatsen om ze toch op de juiste hoek te bevestigen.
Teruglevering, opslag en slim verbruik
Stroom die je zelf niet direct gebruikt, wordt teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Daarvoor ontvang je een vergoeding van je energieleverancier. De hoogte van die vergoeding verschilt per aanbieder en verandert regelmatig. Sommige mensen kiezen voor een thuisbatterij om zelf opgewekte stroom op te slaan voor later gebruik, zoals ’s avonds. Zo ben je minder afhankelijk van het net. Verbruik je de opgewekte stroom direct, dan bespaar je het meest. Een vaatwasser of wasmachine aanzetten rond het middaguur, als de opwekking het hoogst is, is daarvoor een goed voorbeeld. Dit wordt ook wel slim verbruik genoemd. Door bewust na te denken over wanneer je welke apparaten gebruikt, haal je meer rendement uit je installatie zonder dat je er extra voor betaalt.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaan zonnepanelen mee?
Zonnecellen gaan gemiddeld 25 tot 30 jaar mee. Na verloop van tijd neemt de opbrengst iets af, maar de meeste systemen leveren na 25 jaar nog altijd zo’n 80 procent van de originele capaciteit. De omvormer heeft een kortere levensduur en moet na ongeveer 10 tot 15 jaar worden vervangen.
Wat kost een installatie met zonnecellen gemiddeld?
De kosten voor een gemiddelde installatie van 10 panelen liggen in Nederland ruwweg tussen de 4.000 en 7.000 euro, inclusief plaatsing en omvormer. De exacte prijs hangt af van het aantal panelen, het type en de installateur. Veel mensen verdienen de investering terug binnen 7 tot 10 jaar.
Leveren zonnepanelen ook stroom op in de winter?
Ja, zonnepanelen leveren ook in de winter stroom op, al is de hoeveelheid beduidend lager dan in de zomer of het voorjaar. De dagen zijn korter en de zon staat lager, waardoor er minder zonlicht op de cellen valt. Op heldere winterdagen kan de opbrengst toch nog meevallen.
Heb je een vergunning nodig voor het plaatsen van zonnecellen?
In de meeste gevallen heb je geen vergunningsplichtig bouwwerk nodig voor zonnecellen op een schuin dak. Bij een plat dak, een monumentaal pand of een bijzondere situatie kunnen er andere regels gelden. Het is verstandig om dit vooraf te controleren bij je gemeente.